U nang buồng trứng là bị bệnh gì? Phân loại và mức độ nguy hiểm từng loại

U nang buồng trứng là bị bệnh gì là thắc mắc thường gặp khi phụ nữ được phát hiện có khối nang qua siêu âm phụ khoa. Đây là tình trạng buồng trứng xuất hiện khối dạng túi chứa dịch, mô hoặc hỗn hợp dịch và mô. Phần lớn trường hợp là lành tính, nhưng mức độ nguy hiểm còn phụ thuộc vào loại nang, kích thước, tốc độ phát triển và triệu chứng đi kèm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ từng loại nang và các biến chứng cần lưu ý.

U nang buồng trứng là bị bệnh gì?

U nang buồng trứng là bệnh gì? Đây là tình trạng buồng trứng xuất hiện một hoặc nhiều khối dạng nang. Khối nang có thể nằm bên trong buồng trứng hoặc phát triển trên bề mặt buồng trứng. Về bản chất,u nang buồng trứng là gì có thể hiểu là một khối dạng túi, bên trong chứa dịch, mô hoặc hỗn hợp nhiều thành phần. Nhiều khối nang là lành tính và liên quan đến hoạt động rụng trứng hằng tháng.

Tuy nhiên, ngườibị u nang buồng trứng vẫn cần được bác sĩ đánh giá bằng thăm khám và siêu âm. Kết quả kiểm tra giúp xác định loại nang, kích thước, cấu trúc và nguy cơ biến chứng để có hướng theo dõi phù hợp.

U nang buồng trứng là khối dạng túi chứa dịch hoặc mô, cần được siêu âm để xác định loại nang và mức độ nguy cơ

Phân loại và mức độ nguy hiểm

Y học thường phân loại khối nang tại buồng trứng thành hai nhóm chính dựa trên nguồn gốc, cấu tạo và tính chất phát triển. Mỗi loại có mức độ nguy hiểm khác nhau, từ nang cơ năng có thể tự thoái triển đến các khối u thực thể cần theo dõi sát hơn. Việc phân loại đúng giúp người bệnh tránh lo lắng quá mức nhưng cũng không chủ quan khi có dấu hiệu bất thường.

• U nang cơ năng: Đây là loại nang hình thành do thay đổi hoạt động nội tiết và quá trình rụng trứng. Nhóm này thường bao gồm nang noãn và nang hoàng thể. Mức độ nguy hiểm thường thấp, nhất là khi nang nhỏ và không gây triệu chứng. Nhiều nang có thể tự biến mất sau vài chu kỳ kinh nguyệt.

• U nang thực thể: Đây là nhóm khối u có sự thay đổi về tổ chức buồng trứng và thường tồn tại lâu hơn nang cơ năng. Nhóm này cần được theo dõi kỹ vì có thể tăng kích thước theo thời gian. Nguy cơ phụ thuộc vào loại nang, kích thước và đặc điểm trên siêu âm. Khối u lớn có thể chèn ép bàng quang, trực tràng hoặc gây đau vùng chậu.

• U nang nước: Đây là loại nang thường có vỏ mỏng và chứa dịch lỏng. Đa số lành tính, nhưng cần đánh giá kỹ nếu nang có vách ngăn, phần đặc hoặc nhú bên trong.

• U nang nhầy: Đây là dạng nang chứa dịch nhầy, thường có vỏ dày và có thể phát triển kích thước lớn. Khi khối u lớn, người bệnh có thể thấy bụng căng tức hoặc chèn ép cơ quan lân cận.

• U nang bì: Đây là loại u có thể chứa các thành phần như tóc, bã nhờn, răng hoặc mô xương. Dạng này thường lành tính nhưng có nguy cơ gây xoắn buồng trứng nếu khối u có cuống hoặc kích thước lớn.

• U ác tính tại buồng trứng: Không phải mọi khối nang đều tiến triển thành ung thư. Tuy nhiên, khối u có phần đặc, bờ không đều, cố định, phát triển nhanh hoặc xuất hiện sau mãn kinh cần được đánh giá chuyên sâu để loại trừ nguy cơ ác tính.

Mỗi loại u nang buồng trứng có đặc điểm và mức độ nguy hiểm khác nhau, từ nang cơ năng lành tính đến khối u cần theo dõi sát

Các biến chứng nguy hiểm cần lưu ý

Phần lớn khối nang lành tính có thể được theo dõi theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể gây biến chứng nếu khối u lớn, có cuống dài, vỡ hoặc chèn ép cơ quan xung quanh. Người bệnh cần nhận biết các biến chứng dưới đây để đi khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường.

Xoắn buồng trứng

Xoắn buồng trứng có thể xảy ra khi khối u lớn hoặc có cuống dài làm buồng trứng xoay quanh trục của nó. Tình trạng này khiến mạch máu bị chèn ép, làm máu không lưu thông bình thường đến buồng trứng.

Người bệnh thường đau bụng dưới dữ dội, đau một bên, kèm buồn nôn, nôn, vã mồ hôi hoặc mệt lả. Đây là biến chứng cần được thăm khám và xử trí cấp cứu để hạn chế nguy cơ tổn thương buồng trứng.

Vỡ nang buồng trứng

Vỡ nang buồng trứng là tình trạng thành nang bị rách, khiến dịch trong nang hoặc máu thoát ra ổ bụng. Biến chứng này có thể xảy ra khi nang lớn, thành nang mỏng hoặc sau vận động mạnh, quan hệ tình dục, chấn thương vùng bụng.

Người bệnh có thể đau bụng đột ngột, đau dữ dội, bụng căng, choáng hoặc ra máu bất thường. Khi nghi ngờ vỡ nang, người bệnh không nên tự theo dõi tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Chèn ép bàng quang

Khi khối u phát triển lớn, khối u có thể chèn ép lên bàng quang. Người bệnh có thể đi tiểu nhiều lần, tiểu rắt, tiểu khó hoặc luôn có cảm giác tiểu chưa hết.

Các biểu hiện này dễ bị nhầm với bệnh đường tiết niệu. Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm đau vùng chậu, người bệnh nên khám phụ khoa để xác định nguyên nhân.

Chèn ép trực tràng

Khối u lớn có thể chèn ép trực tràng và gây khó đại tiện, táo bón hoặc cảm giác nặng tức vùng hậu môn trực tràng. Tình trạng này thường rõ hơn khi khối u nằm ở vị trí phía sau tử cung hoặc phát triển kích thước lớn.

Nếu táo bón kéo dài, đầy bụng, đau vùng chậu hoặc cảm giác nặng bụng không cải thiện, người bệnh nên đi khám. Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm để đánh giá kích thước và vị trí khối u.

Chèn ép mạch máu vùng chậu

Một số khối u rất lớn có thể gây cản trở tuần hoàn máu ở vùng chậu và chi dưới. Người bệnh có thể thấy nặng chân, phù chân, căng tức vùng bụng dưới hoặc khó chịu khi đứng lâu.

Dù biến chứng này không thường gặp, người bệnh không nên chủ quan nếu bụng to nhanh hoặc phù chân xuất hiện bất thường. Thăm khám giúp bác sĩ đánh giá mức độ chèn ép và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Ảnh hưởng thai kỳ

Khối u tồn tại trong thai kỳ có thể gây đau, xoắn hoặc gây khó khăn trong quá trình theo dõi thai. Một số trường hợp khối u lớn có thể ảnh hưởng đến không gian vùng chậu hoặc quá trình sinh nở.

Thai phụ cần được bác sĩ sản khoa đánh giá định kỳ để theo dõi kích thước và đặc điểm khối u. Hướng xử trí sẽ phụ thuộc vào tuổi thai, triệu chứng, kích thước khối u và mức độ nguy cơ của từng trường hợp.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đi khám phụ khoa khi có đau vùng chậu kéo dài, rối loạn kinh nguyệt, chướng bụng, đau khi quan hệ, tiểu nhiều hoặc táo bón không rõ nguyên nhân. Những dấu hiệu này không khẳng định chắc chắn có khối u, nhưng cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu đau bụng dưới dữ dội, đau một bên, buồn nôn, nôn, sốt, vã mồ hôi, choáng hoặc ra máu âm đạo bất thường. Đây có thể là biểu hiện của xoắn, vỡ hoặc chảy máu trong khối nang và không nên trì hoãn.

Người bệnh nên đi khám khi đau vùng chậu kéo dài, bụng căng tức, rối loạn kinh nguyệt hoặc xuất hiện đau dữ dội bất thường

Chẩn đoán và theo dõi như thế nào?

Bác sĩ thường bắt đầu bằng khai thác triệu chứng, tiền sử kinh nguyệt, tiền sử sản phụ khoa và khám vùng chậu. Siêu âm là phương pháp quan trọng giúp đánh giá kích thước, vị trí, cấu trúc dịch, vách ngăn, phần đặc và mức độ chèn ép nếu có.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, xét nghiệm thai hoặc chụp cộng hưởng từ để đánh giá thêm. Phụ nữ sau mãn kinh, người có khối u phức tạp hoặc có dấu hiệu nghi ngờ thường cần được theo dõi thận trọng hơn. Người bệnh nên tái khám đúng hẹn để bác sĩ đánh giá sự thay đổi của khối nang theo thời gian.

Siêu âm phụ khoa giúp bác sĩ đánh giá kích thước, vị trí, cấu trúc và sự thay đổi của khối nang theo thời gian

Kết luận

U nang buồng trứng là bị bệnh gì cần được hiểu đúng theo từng loại nang, vì không phải trường hợp nào cũng nguy hiểm hoặc cần phẫu thuật. Nang cơ năng thường có nguy cơ thấp và có thể tự thoái triển, trong khi nang thực thể cần theo dõi kỹ hơn nếu lớn, gây triệu chứng hoặc có đặc điểm bất thường. Người bệnh nên đi khám khi đau vùng chậu kéo dài, rối loạn kinh nguyệt, bụng căng tức hoặc xuất hiện đau dữ dội, buồn nôn, ra máu bất thường. Nếu cần tư vấn hoặc đặt lịch khám, bạn có thể liên hệ hotline hoặc truy cập website Bệnh viện PhenikaaMec để được hỗ trợ.